Welke diffuser voor macrofotografie met flitser?

Welke diffuser voor macrofotografie met flitser?

door Jan van Gastel

Voor macrofotografie worden regelmatig flitsers gebruikt. Niet alleen om het object lichter te maken op donkere dagen of donkere plekken, maar ook om op zonnige dagen de belichting wat egaler te maken, zonder harde schaduwen. Er zijn verschillende typen flitsers voor macrofotografie in de handel, maar in dit artikel beperken we ons tot het type flitser dat op de hotshoe van de camera wordt geplaatst en waarvan we de verticale hoek waaronder we flitsen kunnen aanpassen.

Nadelen van een ‘kale’ flitser zijn 

a) dat de belichting ongelijk over het object verdeeld wordt en 

b) dat er vaak ongewenste reflecties optreden op het object. 

Om dat te voorkomen worden diffusers gebruikt. Doel van een diffuser is om de belichting gelijkmatig over het object te verspreiden, liefst zonder (veel) lichtverlies op het object.

Typen diffusers

Diffusers zijn er in allerlei vormen en maten. Sommige zijn klein qua oppervlakte, andere zijn groot, sommige zijn open, andere zijn gesloten. Sommige richten al het licht van de flitser zoveel mogelijk op het object, andere doen dat niet. Op de pagina hieronder vindt u afbeeldingen van een aantal diffusertypen. We laten ze hieronder even de revue passeren.

1.      De omnibounce

Deze diffuser wordt vaak geleverd bij de flitser die men koopt. Het is een kleine, gesloten diffuser.

2.      De pringles diffuser

Ook dit is een kleine, gesloten diffuser, die men eenvoudig zelf kan maken van een lege pringles bus. Onder het dekseltje van de bus plaatst met wat toiletpapier on als diffuser dient te doen.

3.      De pope shield diffuser

Dit is een middelgrote, open diffuser, die voor aan de lens wordt bevestigd.

4.      De falcon eyes diffuser

Dit is een grote, open diffuser die om de lens wordt gedaan.

5.      De cygnustech diffuser

Dit is een grote, gesloten diffuser

6.      De AK diffuser

Dit is net als de cygnustech een grote gesloten diffuser. Van deze diffuser is ook een mini versie in de handel voor kleine camera’s met korte lenzen.

In dit artikel worden verschillende typen diffusers besproken en met elkaar vergeleken op 

a) reflecties en 

b) effect op het licht dat het object bereikt. 

Daartoe heb ik een experiment opgezet met een aantal diffusers, waarbij de instellingen van de camera (sluitertijd, aperture en ISO) en de instelling van de flitser (duur van de flits) en de afstand van de camera tot het object steeds hetzelfde waren.  De camera die werd gebruikt is de OM-1 en de lens was een 90 mm OM-system macrolens. De flitser was een Godox V350.

Typen diffusers en varianten hierop, al dan niet zelf gemaakt door gebruikers

Omnibounce

Pringles diffuser

Pope shield

Falcon eyes diffuser

Cygnustech diffuser

AK diffuser

De volgende diffusers werden in de test gebruikt:

1.      De (zelf gemaakte) pringles diffuser, als voorbeeld van een kleine, gesloten diffuser. De resultaten van de omnibounce zijn goed vergelijkbaar met deze diffuser, daarom is de omnibounce niet afzonderlijk in het experiment meegenomen.

2.      De Falcon eyes diffuser, als voorbeeld van een grote, open diffuser. Van dit type diffuser zijn ook andere merken in omloop. Het effect van de pope shield diffuser is vergelijkbaar.

3.      De AK-diffuser als voorbeeld van een grote, gesloten diffuser. De Cygnustech is van hetzelfde type  is qua resultaten met de AK diffuser vergelijkbaar

4.      In het experiment is ook zonder diffuser geflitst, zodat ook het verschil met een ‘kale’ flitser inzichtelijk is.

Instellingen

Voor alle foto’s in het experiment zijn de volgen de instellingen gebruikt:

Camera instellingen: Sluitertijd 1/250 sec, aperture f5.6, ISO 200

Flitserinstelling: 1/128, handmatig (geen TTL).

De volgende testobjecten werden gebruikt:

-          Streepjescode op klein doosje (recht oppervlak)

-          Streepjescode op balpen (gebogen oppervlak)

Streepjescode op een doosje

Geen diffuser

Pringles diffuser

Falcon eyes diffuser

AK diffuser

Streepjescode op balpen

Geen diffuser

Pringles diffuser

Falcon eyes diffuser

AK diffuser

De resultaten

1.      Zonder diffuser is er een sterke reflectie op het onderwerp. Het duidelijkst is dat te zien in als we de vier bovenste  foto’s vergelijken: de barcode op het doosje.

2.      De pringles diffuser haalt de reflecties weg en levert wat extra contrast op, maar maakt het beeld ook flink donkerder. Er treedt dus nogal wat lichtverlies op.

3.      De Falcon eyes diffuser haalt reflecties weg, spreidt het licht beter over het hele object en maakt het beeld ook wat lichter.

4.      De AK diffuser haalt reflecties weg en spreidt het licht nog beter over het object. Ook treedt vanwege het gesloten systeem veel minder lichtverlies op  waardoor het beeld helderder en contrastrijker is vergeleken met de Falcon eyes diffuser.

Minpuntje

In sommige situatie heeft de AK diffuser een minpuntje, namelijk bij het fotograferen van zeer glanzende objecten onder een bepaalde hoek. De diffuser maakt weliswaar de reflectie veel zachter, meer ook groter. En groter betekent soms minder makkelijk te verwijderen bij het bewerken.

Als voorbeeld hierboven een grote glazen vlieg. Links zonder diffuser, rechts met de AK diffuser. In de rechter foto is de reflectie wel diffuser, maar de reflectie op de linker foto is makkelijker te verwijderen. In de praktijk heb ik hier overigens heel weinig last van gehad.

Conclusie

De conclusie van het experiment is dat een grote, gesloten diffuser het beste werkt: 

Reflecties worden voorkomen en omdat de binnenkant van de AK diffuser en van de Cygnustech diffuser wit is, gaat er weinig of geen licht verloren. Dat betekent, dat de flitser op een laag vermogen kan werken, wat vooral een groot voordeel is als men met behulp van een flitser foto’s wil maken voor een stack: de laadtijd van de flitser is kort en je kunt voldoende snel foto’s nemen voor een stack, zelfs uit de hand. 

Ook de Falcon eyes diffuser is een aanrader. Hij werkt reflecties bijna net zo goed weg als de AK diffuser en is geeft alleen een iets donkerder resultaat, omdat er wat licht verloren gaat. 

Vergelijken we de prijs van de AK diffuser met die van de Falcon eyes: ongeveer 120 versus 6 euro, dan zal de keuze gemakkelijk op de Falcon eyes vallen, want zelfs als hij niet goed bevalt is er weinig geld verloren gegaan als men later toch nog besluit om voor een AK diffuser of een Cygnustech te gaan.